Tanım ve sıklık: Makatta çatlak yada tıbbi ifadesi ile ‘anal fissür’ anüs (makat) bölgesini örten deride ağrı, kanama ve kaşıntıya yol açan küçük bir yırtıktır (çatlaktır). Makatta (anüs) çatlak veya yırtık genellikle yoğun bir kabızlık ve bazen ishal dönemini izleyerek oluşur. Sıklıkla, sert, kuru (taş gibi) bir dışkının zorla makattan geçmesi sırasında bu bölgeyi yırtması makatta çatlağı meydana getirir. Genelde çatlak (fissür) yüzeyel olarak başlar ve hızla iyileşir. Bazen derinleşip altta yatan makat iç kasına (sfinkter kası) ulaşabilir. Bu durumda hastalık kronik (süreğen) hale gelmiştir. Bunlara ek olarak, her dışkılama sırasında, dışkı buradaki yara ile temas eder ve iyileşmeyi geciktirir. Bu da makat iç kasının (sfinkter) kasılmasına neden olur. Makat iç kasının (sfinkter kası) kasılı kalması çatlağın (fissür) iyileşmesini engeller. Çatlakların en az % 50’si tedavisiz ya da özel tıbbi kremler ve dışkı (büyük abdest - gaita) yumuşatıcıları kullanımı, kabızlıktan kaçınma ve oturma banyoları (ılık suya, günde birkaç defa, 20 dakika boyunca oturma) gibi basit önlemlerle iyileşirler.
Belirtiler: Makatta çatlak veya yırtığın belirtileri makatta ağrı (sıklıkla dışkılama sırasında meydana gelen yanma ya da yırtılma gibi bir his), makattan kanama (genellikle az miktarda parlak, kırmızı renkte kanama), makatta şişme ve makatta kaşıntıdır.
Ameliyatsız tedavi: 1. Diyet düzenlemeleri: posa bırakan gıdalar ve günde 2 Lt gibi su tüketilmesi, acı, ekşi ve baharatlı gıdaların kısıtlanması 2. % 0.2’lik nitrogliserinli krem: ile makattaki çatlak üzerine masaj yapılması 3. Kalsiyum kanal blokerleri 4. Botulinum toksini (Botox): iç makat kasında geçici bir felç oluşturarak makattaki çatlağın iyileşmesine katkı sağlarlar.
Ameliyat: Cerrahi tedavi çatlağın ve altta yatan sertleşmiş iyileşme dokusunun (nedbe veya skar) çıkartılmasını prensibine dayanan bir kısa süreli bir ameliyattır. Anal kanalı kontrol eden makat iç kasının bir kısmının çıkartılması, ağrı ve spazmın önler ve çatlağın iyileşmesine yardım eder. Ameliyat akşamında hasta ayağa kaldırılır, oturma banyosu yaptırılır ve yemek verilir.

Anahtar Kelimeler: Makatta çatlak, anal fissür, makatta fissür, anüs çatlağı, makatta ağrı, makatta kanama, makatta kaşıntı, makatta şişlik, makattan kan gelmesi, fissür ameliyatı, çatlak ameliyatı, Botoks tedavisi, ameliyatsız fissür tedavisi, ameliyatsız makatta çatlak tedavisi